afouteza

Deseño da campaña en que se utiliza o termo "afouteza"

Desde febreiro, diversos medios de comunicación veñen recollendo, como fan nesta nova do Sermos Galiza, que afouteza está sendo a palabra que máis busca a xente no Dicionario en liña. Neste momento, xa ben comezado abril, se comprobamos os datos de buscas por meses, veremos que a situación non mudou: malia rexistrarmos unha media de 50.000 buscas diarias, afouteza continúa a ser a palabra que máis procuraron as usuarias e usuarios nos últimos trinta días. Como xa adiantaban os medios, a razón é a campaña das socias e socios do R.C. Celta de Vigo, que leva por lema: “Ensinémoslle ao mundo o significado da afouteza”, baseado nun verso do himno do club:

Ala Celta a demostrar

por historia e tradición

que o teu lema é nobre xogo

afouteza e corazón

Cando xogas con tesón

vibra toda a afección

ala Celta, berramos

ala Celta campión!!

 

Afouteza vén definida no Dicionario en dúas acepcións: pode referirse á disposición de quen actúa sen temor ás dificultades ou perigos ou á seguridade en si mesma que demostra unha persoa. Os dous significados están moi vinculados, é evidente, pero conservan un valor semántico específico, que é a razón de que se describan en acepcións separadas, e así mesmo, de que se propoñan voces diferentes como sinónimos; para a primeira afouteza, a da disposición do ánimo, poden ser equivalentes animosidade, audacia, denodo, ousadía e valor. Para a segunda acepción, a do carácter firme e seguro, estas palabras non encaixarían ben como sinónimos, e os que se propoñen como termos relacionados, non equivalentes, son decisión e enerxía.

A orixe de afouteza está nun verbo latino, favere, que era ‘favorecer’ ou ‘protexer’, e que ao principio os romanos usaban especialmente no ámbito relixioso, para se referiren aos favores e a benevolencia dos deuses cos mortais. Do supino de favere, fautum, chegouse en romance a fouto e fouta, que serían as formas primitivas do adxectivo, e logo finalmente na fala engadiuse unha vogal inicial de reforzo, e de aí, a voz actual. A familia léxica enteira componse do substantivo afouteza, o adxectivo afouto -a, o adverbio afoutamente e mais o verbo afoutar (que pode ser tamén pronominal, afoutarse), cando lle damos ánimos ou valor a alguén, para realizar algo ou encetar unha empresa.

Disque Berizzo, o adestrador do Celta, emprega seguido a palabra afouteza cando arenga os xogadores e, en verdade, este termo gañou unha vida nova asociado ao equipo celeste e ao celtismo, a través das campañas e a publicidade, dándolle nome a un grupo de seareiros e mesmo a un rap.

Non é a primeira vez que un acontecemento provoca un pico nas buscas do Dicionario. En intres como ese, déixase ver a que entendemos como razón de ser do traballo lexicográfico e da construción e difusión do léxico estándar: é a expresión colectiva da relación viva entre as persoas, a súa lingua e o mundo. Quen dixo medo!

Palabras traballadas

Todos os termos que traballamos, fóra das Palabras do día, ordenados alfabeticamente.

Ver

Palabras do día

Unha palabra cada día dos 365 do ano, ordenadas alfabeticamente ou por data.

Ir