Alba de Groria

Dun xeito intuitivo a linguaxe xa sabía, antes da existencia do disco de Newton, que a suma de todas as cores, espellos da luz, daba como resultado o branco. Por iso, unha palabra que significaba literalmente ‘branco’, albus, pasou a denominar tamén a primeira luz do día. A súa presenza é abundante na nosa lingua: “albariñas” son certas uvas brancas, “albar”, “albeiro”, “albor”, “albino” ou “albo”, ‘obxectivo dun proxectil’, polo pano branco co que se adestraba.

A alba sempre ocupou un lugar destacado na festa, que comezaba coa a alborada, pero xa desde o primeiro momento adoptou o sentido de algo inaugural, de celebración, pero tamén transformador e esperanzador: este é o sentido da alborada de Rosalía de Castro, incluída nos Cantares Gallegos, e tamén desta Alba de Groria de Castelao que en 1948 chantou unha nova pedra fita nunha tradición milenaria: o de Rianxo pronunciou este discurso en público para celebrar o Día da Patria, perante a comunidade galega transoceánica, no Centro Galego de Bos Aires, chamando para un futuro de liberdade que daquela era imposible nomear abertamente en territorio peninsular. Setenta anos despois, continuamos no 25 de xullo coa mente posta na alba de gloria, e hoxe queremos celebrala cun pequeno voo sobre o primeiro rostro de Galicia, trazado por Domingo Fontán. En pleno século XIX, e polo tanto sen ningunha das tecnoloxías das que hoxe dispoñemos, o ilustrado conseguiu elaborar o primeiro mapa científico do país, e cunha meticulosidade e precisión que aínda hoxe abraia. Co orgullo dos referentes da nosa historia, e os ollos mirando ao futuro, que os ventos do día da patria vos sexan portantes!

Palabras traballadas

Todos os termos que traballamos, fóra das Palabras do día, ordenados alfabeticamente.

Ver

Palabras do día

Unha palabra cada día dos 365 do ano, ordenadas alfabeticamente ou por data.

Ir