Foz

A foz do río Masma en Foz vista en Google Earth

Concellos de Galicia (con tres letras)

Chega o verán e o Portal das Palabras volve saír de viaxe por Galicia. En edicións anteriores xa fixemos os obrigados percorridos polo mar e pola montaña, así que desta volta propoñémosvos unha ruta diferente. Faremos parada en lugares cunha curiosidade en común: todos eles son concellos con nomes de só tres letras. Pode soar a excentricidade.. e madía leva se o é! Pero que mellor época para deixarse levar pola sonoridade dalgúns dos topónimos máis breves de noso Nomenclátor! A viaxe pagará a pena, e non só en termos lingüísticos!

Concellos:

Foz | Mos | Pol | Tui | Oia | Teo | Zas | Cee | A Rúa

Os ríos, máis tarde ou máis cedo, desembocan e fano pola boca: de aí La Boca (Buenos Aires), Plymouth (Devonshire), Travemünde (Lübeck) ou Bouches-du-Rhône (Provenza) … e tamén Foz, un derivado do latín fauces, ‘parte superior do sistema dixestivo, desde a raíz da lingua ata a gorxa’,  e que é tamén un termo común que compartimos co portugués para designar a desembocadura.

Este concello conxuga marabillosamente as zonas mariñás coas terras interiores. Na costa, amais das praias, cinco con bandeira azul, está tamén o Castro de Fazouro, escavado e aberto ao público. Sitúase pegado ao mar e as súas plantas cadradas indican unha cronoloxía tardía. A franxa costeira conta tamén con tres ecosistemas acuáticos declarados como lugares de interese comunitaria: a ría de Foz, o río Masma e o río Ouro.

Paisaxe de Foz. Moncho Sabin (1993). Biblioteca da Fundación Barrié

Cara ao interior, na estrema oposta do concello, atopamos os poucos restos que quedan do castelo da Frouxeira, onde as tropas dos Reis Católicos asediaron o mariscal Pardo de Cela durante case dous anos. Esta resistencia épica, abortada por culpa dunha traizón, e a morte do fidalgo en Mondoñedo, mediante o lendario engano da Ponte do Pasatempo, forma parte da trama d’O Mariscal de Cabanillas e Villar Ponte.

A medio camiño sitúase a basílica de San Martiño de Mondoñedo, no seu momento a catedral máis antiga de España. Pode parecer sorprendente o nome desta basílica estando como está en Foz e non no concello veciño de Mondoñedo, velaquí a explicación: No século VI uns cristiáns da Britannia romana que fuxían das persecucións fundaron o bispado de Britonia (baseando o topónimo no da súa terra natal, moi probablemente a actual Bretoña da Pastoriza), pero o próximo Mendunietu de Foz servía de refuxio fronte as razzias musulmás e foi este o lugar onde finalmente se mudaron tras a destrución causada polos viquingos. Séculos máis tarde no 1112, a raíña Urraca mandou volver mover a sé a Vallibria, Vilamaior do Val de Brea, mais levaron o nome consigo tamén. O templo é senlleiro en Galicia pola súa feitura románica lombarda-catalá, fronte á habitual francesa. Destaca pola mestura de elementos de estilos moi diversos (prerrománicos, protorrománicos e románicos), froito da súa dilatada historia, e polo descubrimento en 2008 dunha parede cuberta con frescos do século XII posiblemente relacionados con Bernardo, o tesoureiro do bispo compostelán Xelmírez. Xa na zona urbana de Foz, atopamos no barrio mariñeiro o chamado banco das mentiras e o monumento ao arao, erixido pola morte destas aves durante o desastre do Prestige.

Palabras traballadas

Todos os termos que traballamos, fóra das Palabras do día, ordenados alfabeticamente.

Ver

Palabras do día

Unha palabra cada día dos 365 do ano, ordenadas alfabeticamente ou por data.

Ir

Axúdasnos a mellorar? Pechar

A túa opinión impórtanos. Queremos saber como usas o Portal das Palabras, que che gusta máis e se botas algo en falta.

Enredarache moi pouco tempo!.

Cubre a enquisa aquí