parasito

Imaxe promocional da páxina web da película

Como se dunha boa película se tratase, a historia dalgunhas palabras sofre xiros de guión realmente sorprendentes. Un bo exemplo disto sería parasito —a palabra—, cuxo significado percorreu un curioso periplo desde o grego antigo até o galego actual; repasámolo como homenaxe ao primeiro filme de fala non inglesa galardoado co Óscar á mellor película, a surcoreana… Parasitos!

O termo parasito designa, no día de hoxe, os organismos que viven á custa doutros de distinta especie, aos que ocasionan un prexuízo máis ou menos grave. Estamos a falar de lombrigas, tenias ou cocas, solitarias etc., toda unha serie de criaturas coas que é preferible non ter demasiada relación. Ou, no campo da botánica, as plantas que obteñen para o seu desenvolvemento as substancias nutritivas doutra planta.

A partir desta acepción, parasito tamén pasou a designar aquelas persoas que viven ociosas e á conta dos demais. Este uso sería figurado, derivado do significado anterior, e que nos leva a unha situación paradoxal: parasito deriva do latín parasitus, e este do grego parásitos, que significaba ‘comensal’, ‘persoa que come da mesa doutra’. Que quere dicir isto? Quere dicir que, cando o termo latino foi recuperado nas linguas romances, perdeu o seu significado orixinal para pasar a designar un animal ou unha planta e, a partir de aí, a través dun uso figurado recuperou o valor que tiña na súa orixe, tanto en grego como en latín.

Este uso case metafórico tamén se pode ver en sambesuga ou samesuga, unha palabra que designa o tipo de verme que se adhire á pel dos animais ou persoas para zugarlles o sangue, pero que nos serve, ao mesmo tempo, para dicir de alguén que é unha “persoa que se aproveita doutras vivindo a conta delas ou quitándolles o diñeiro pouco a pouco”.

Un outro aspecto salientable do parasito é a súa acentuación: o termo grego era esdrúxulo, e deste xeito foi recuperado no castelán, mentres a maioría das linguas románicas (francés, italiano, portugués, catalán e, como xa sabemos, tamén o galego) adoptaron a palabra na súa pronuncia grave, tal e como se dicía en latín. A acentuación, como as boas películas, pode ter finais inesperados.

Palabras traballadas

Todos os termos que traballamos, fóra das Palabras do día, ordenados alfabeticamente.

Ver

Palabras do día

Unha palabra cada día dos 365 do ano, ordenadas alfabeticamente ou por data.

Ir