sesquicentenario

Para chamarlle ao ‘día ou ano en que se cumpre un século e medio dun suceso histórico, ou dun acontecemento importante na vida dunha persoa’ existen varias alternativas: unha opción consiste en empregar unha forma sintética, isto é, utilizar unha soa palabra, neste caso sesquicentenario, que como adxectivo significa ‘relativo ao que ten un cento e medio’ e como substantivo  ‘acto de celebración en que se conmemora algo acontecido hai cento cincuenta anos’.

Outra posibilidade para expresar a mesma cantidade de referencia é botar man de formas compostas sobre aniversario (do latín anniversarius, ‘que volta, que se fai cada ano’), precedido ben do ordinal, ben do cardinal correspondente; diremos entón que en 2013 se celebrou o cento cincuenta aniversario da publicación dos Cantares Gallegos de Rosalía, ou ben que en 2003 lembramos o centésimo quincuaxésimo aniversario da primeira edición de A Gaita gallega de Xoán Manuel Pintos.

Malia que sesquicentenario poida resultar un pouco estraño cando se escoita por primeira vez, o certo é que o significado desta palabra se desprende claramente dos étimos sobre os que está formada. Centenario é actualmente o “centésimo aniversario” e procede do latín centenarius, con diferentes valores: ‘centuplicado’, ‘de cen anos de idade’ ou ‘que comprende o número cen’. Pola súa banda, sesqui- é un prefixo de cantidade, tamén derivado do latín por redución dunha forma suposta semisque, que tiña o valor xeral de ‘unha vez e media’, ou literalmente, ‘mais a metade (da unidade, medida ou cantidade especificada)’. Entón, en sesquicentenario, ‘cen’ e mais ‘a metade de cen’ sería ‘cento cincuenta’.

Sesquicentenario é un dos moitos numerais que non está no Dicionario, xa que en xeral nos manuais de consulta e nas gramáticas só aparecen algúns para serviren de exemplo e indicación, e a partir deles pódese deducir a forma e o valor de todos os demais. A razón disto é que os números son por definición infinitos e daquela o Dicionario que quixese rexistralos todos non remataría xamais.  Este é tamén o motivo de que o procedemento lingüístico para denominar os numerais se basee na repetición e na combinación de unidades recorrentes.

Se en 2003 celebramos o cento cincuenta aniversario da Gaita Gallega e en 2013 o dos Cantares rosalianos, neste ano 2014 rememoramos o sesquicentenario do nacemento de Fontenla Leal, o principal promotor da fundación da Academia. E continuaremos lembrando obras, feitos e persoas, porque o momento que vivimos coincide cos 150 anos do noso Rexurdimento. Ou sexa, que nos queda moito por escoitar sesquicentenario.
 

Palabras traballadas

Todos os termos que traballamos, fóra das Palabras do día, ordenados alfabeticamente.

Ver

Palabras do día

Unha palabra cada día dos 365 do ano, ordenadas alfabeticamente ou por data.

Ir

Axúdasnos a mellorar? Pechar

A túa opinión impórtanos. Queremos saber como usas o Portal das Palabras, que che gusta máis e se botas algo en falta.

Enredarache moi pouco tempo!

Cubre a enquisa aquí